Wat is het verschil tussen freelance en zzp?

Freelancer en zzp’er worden vaak als synoniemen gebruikt. Dat is niet zo vreemd: in beide gevallen werk je meestal zelfstandig voor opdrachtgevers en ontvang je geen salaris van een werkgever.

Toch klinken de termen niet helemaal hetzelfde. Freelancer wordt vooral gebruikt in creatieve, digitale en kennisintensieve beroepen. Zzp’er is een bredere Nederlandse term voor iemand die zelfstandig onderneemt zonder personeel.

Juridisch en fiscaal bestaat er geen aparte status voor freelancers of zzp’ers. De naam die je gebruikt, bepaalt dus niet welke belastingregels voor jou gelden.

Wat is een zzp’er?

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Het beschrijft iemand die voor eigen rekening werkt en geen werknemers in dienst heeft.

Zzp is geen officiële rechtsvorm. Als zzp’er kun je bijvoorbeeld een eenmanszaak of bv hebben. De meeste starters die alleen beginnen, kiezen voor een eenmanszaak.

Welke rechtsvorm bij je past, hangt onder meer af van je risico’s, winst, aansprakelijkheid en toekomstplannen. Lees meer over het "kiezen van een rechtsvorm".

Wat is een freelancer?

Freelancer is een informele benaming voor iemand die losse opdrachten uitvoert voor klanten of opdrachtgevers. De term komt veel voor bij bijvoorbeeld:

• schrijvers, vertalers en fotografen;
• ontwerpers en marketeers;
• softwareontwikkelaars;
• interimmanagers en consultants;
• andere creatieve of specialistische dienstverleners.

Je schrijft je bij KVK niet in met de rechtsvorm ‘freelancer’. Je kiest een bestaande rechtsvorm, zoals een eenmanszaak of bv.

Een freelancer kan als zzp’er werken, maar dat hoeft niet altijd. Iemand kan zichzelf bijvoorbeeld freelancer noemen en bepaalde opdrachten via een payroll- of verloningsbedrijf uitvoeren. Lees meer over het verschil tussen "payrolling, verloning en zzp".

Wat is dan het verschil tussen freelancer en zzp’er?

Het verschil zit vooral in het taalgebruik en de sector waarin je werkt.

‘Freelancer’ legt vaak de nadruk op het uitvoeren van afzonderlijke opdrachten. De term wordt relatief veel gebruikt in creatieve, digitale en internationale werkomgevingen.

‘Zzp’er’ legt meer nadruk op de positie als zelfstandig ondernemer zonder personeel. Deze term wordt in vrijwel alle sectoren gebruikt, van bouw en zorg tot zakelijke dienstverlening en media.

Je kunt dus tegelijkertijd freelancer én zzp’er zijn. Een zelfstandig tekstschrijver zonder personeel kan zich bijvoorbeeld freelancer noemen, terwijl diegene formeel een eenmanszaak heeft en in algemene zin ook zzp’er is.

Gelden voor freelancers en zzp’ers dezelfde belastingregels?

De woorden freelancer en zzp’er hebben voor de Belastingdienst geen aparte fiscale betekenis. De Belastingdienst kijkt naar hoe je daadwerkelijk werkt.

Daarbij zijn drie beoordelingen belangrijk.

Ondernemer voor de inkomstenbelasting

Een inschrijving bij KVK betekent niet automatisch dat je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst kijkt onder meer naar:

• je zelfstandigheid;
• je winstverwachting;
• je opdrachtgevers;
• de tijd die je aan je bedrijf besteedt;
• je ondernemersrisico;
• de manier waarop je jezelf naar buiten presenteert.

Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting? Dan geef je je inkomsten op als winst uit onderneming. Je kunt mogelijk gebruikmaken van ondernemersregelingen, maar alleen als je aan de voorwaarden voldoet.

Ben je geen ondernemer voor de inkomstenbelasting en ook niet in loondienst? Dan kunnen je verdiensten gelden als inkomsten uit overig werk.

Ondernemer voor de btw

Voor de btw geldt een afzonderlijke beoordeling. Werk je zelfstandig, onder eigen verantwoordelijkheid en ontvang je regelmatig inkomsten? Dan kun je ondernemer voor de btw zijn.

Meestal bereken je dan btw en doe je btw-aangifte. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor vrijgestelde diensten of wanneer je deelneemt aan de kleineondernemersregeling.

Zelfstandige of toch in loondienst

Ook de arbeidsrelatie met iedere opdrachtgever telt. Alleen op je contract zetten dat je freelancer of zzp’er bent, is niet voldoende.

Jij en je opdrachtgever moeten beoordelen of je in de praktijk zelfstandig werkt. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de aansturing, je plek binnen de organisatie, het ondernemersrisico en de manier waarop het werk is ingericht.

Meer hierover lees je in onze antwoorden op veelgestelde vragen over "zzp-regels en schijnzelfstandigheid".

Hebben freelancers en zzp’ers andere voor- en nadelen?

Nee. Als je in beide gevallen vanuit je eigen onderneming zelfstandig werkt, zijn de belangrijkste voor- en nadelen gelijk.

Voordelen kunnen zijn:

• vrijheid bij het kiezen van opdrachten;
• zelf je werkwijze en tarief bepalen;
• werken voor verschillende opdrachtgevers;
• bouwen aan een eigen bedrijf en klantenkring.

Daar staan verantwoordelijkheden tegenover:

• je inkomen kan wisselen;
• bij ziekte krijg je niet automatisch doorbetaald;
• je regelt zelf je administratie en belastingen;
• je bouwt niet automatisch pensioen op;
• je moet zelf financiële risico’s opvangen of verzekeren.

Het verschil zit dus niet in de naam, maar in de manier waarop je je onderneming en opdrachten organiseert.

Kan een freelancer personeel aannemen?

Ja. Freelancer is geen beschermde of officiële titel. Je kunt jezelf in de praktijk nog steeds freelancer noemen als je iemand in dienst neemt.

Je bent dan alleen geen zelfstandige zonder personeel meer. Je wordt werkgever en krijgt te maken met onder meer loonadministratie, arbeidsvoorwaarden en werkgeversverplichtingen.

Je hoeft daarvoor niet automatisch je eenmanszaak om te zetten naar een bv of vof. Ook een eenmanszaak kan personeel aannemen. Het kan wel verstandig zijn om opnieuw te bekijken welke rechtsvorm bij je risico’s en groei past.

Welke term kun je het beste gebruiken?

Kies vooral de term die je klanten herkennen.

Werk je als zelfstandig ontwerper, schrijver, developer of consultant? Dan kan freelancer vertrouwd klinken. Werk je in de bouw, zorg of zakelijke dienstverlening? Dan is zzp’er vaak gebruikelijker.

Voor je inschrijving, belasting en overeenkomsten is vooral belangrijk dat je de juiste rechtsvorm en werkwijze kiest. De titel op je website of LinkedIn-profiel verandert je juridische of fiscale positie niet.

Ga je zelfstandig starten? Bekijk dan het volledige stappenplan voor "zzp’er worden".

Bepaal een tarief dat bij je werk past

Of je jezelf nu freelancer of zzp’er noemt: je tarief moet voldoende ruimte bieden voor zakelijke kosten, belastingen, vakantie, ziekte, pensioen en niet-declarabele uren.

In het "Knab Zzp Uurtarievenboekje" vergelijk je tarieven, omzet, winst en declarabele uren binnen verschillende beroepen en specialisaties. Zo krijg je een beter beeld van jouw markt.