Hoeveel opdrachtgevers heb je nodig als zzp’er?

Moet je als zzp’er minimaal drie opdrachtgevers per jaar hebben? Dat wordt vaak beweerd, maar zo’n harde regel bestaat niet. Je kunt ook met één opdrachtgever zelfstandig ondernemer zijn.

Het aantal opdrachtgevers telt wel mee bij de beoordeling van je ondernemerschap en arbeidsrelatie. Werk je lange tijd vrijwel volledig voor één organisatie? Dan wordt het extra belangrijk dat uit de rest van de samenwerking duidelijk blijkt dat je echt zelfstandig werkt.

Is er een minimumaantal opdrachtgevers voor zzp’ers?

Nee. De wet en de Belastingdienst noemen geen vast minimumaantal opdrachtgevers. De bekende regel dat je er minimaal drie per jaar moet hebben, is dus een misverstand.

De Belastingdienst kijkt naar het totaalplaatje. Daarbij spelen onder meer deze vragen:

• Bepaal je zelf hoe je je werk uitvoert?
• Loop je ondernemersrisico?
• Bepaal je zelf je tarief en voorwaarden?
• Investeer je in je bedrijf?
• Zoek je actief naar nieuwe opdrachten?
• Presenteer je je naar buiten als ondernemer?
• Hoe afhankelijk ben je van één opdrachtgever?

Meerdere opdrachtgevers kunnen laten zien dat je commercieel zelfstandig bent. Het aantal is alleen nooit doorslaggevend.

Kun je zzp’er zijn met één opdrachtgever?

Ja. Eén opdrachtgever is op zichzelf geen bewijs van loondienst of schijnzelfstandigheid.

Dat kan bijvoorbeeld logisch zijn:

• in je eerste jaar als ondernemer;
• bij een grote, tijdelijke opdracht;
• als een project tijdelijk bijna al je beschikbare tijd vraagt;
• wanneer je tussen twee andere opdrachten zit;
• als je bewust voor een beperkt aantal grote klanten werkt.

Belangrijker is hoe je de opdracht in de praktijk uitvoert. Werk je voor eigen rekening en risico, bepaal je zelf je aanpak en gedraag je je ook buiten deze opdracht als ondernemer? Dan kan één opdrachtgever passen bij zelfstandig ondernemerschap.

Wanneer geeft één opdrachtgever meer risico?

Het risico neemt toe als de samenwerking steeds meer lijkt op een gewone baan.

Signalen die daarop kunnen wijzen zijn bijvoorbeeld:

• de opdrachtgever bepaalt je werktijden en werkwijze;
• je draait structureel mee in een regulier team;
• je doet hetzelfde werk als werknemers;
• je gebruikt vooral systemen en materialen van de opdrachtgever;
• je loopt nauwelijks financieel of commercieel risico;
• je ontvangt langdurig een vast bedrag, ongeacht het resultaat;
• je kunt opdrachten niet zelf aannemen, weigeren of organiseren;
• je presenteert je niet zichtbaar als zelfstandige op de markt.

Geen enkel signaal bepaalt afzonderlijk de uitkomst. Alle feiten en omstandigheden moeten in samenhang worden beoordeeld.

Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium beëindigd. De Belastingdienst controleert arbeidsrelaties daardoor weer volgens de normale regels. Bekijk daarom ook hoe je schijnzelfstandigheid als zzp’er voorkomt.

Opdrachtgevers en ondernemerschap voor de inkomstenbelasting

De vraag of je een opdracht buiten loondienst uitvoert, is niet hetzelfde als de vraag of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting.

Voor de inkomstenbelasting kijkt de Belastingdienst onder meer naar:

• je zelfstandigheid;
• de omvang en continuïteit van je activiteiten;
• je winstverwachting;
• je ondernemersrisico;
• je investeringen;
• je klantenwerving;
• het aantal en soort opdrachtgevers.

Het is dus mogelijk dat je een opdracht niet in loondienst uitvoert, maar toch niet als ondernemer voor de inkomstenbelasting wordt aangemerkt. Je inkomsten kunnen dan bijvoorbeeld vallen onder inkomsten uit overig werk.

Wat als je niet aan drie opdrachtgevers komt?

Je hoeft niet krampachtig kleine opdrachten aan te nemen om op een bepaald aantal uit te komen. Drie opdrachtgevers op papier maken je niet automatisch zelfstandig.

Kijk liever kritisch naar je echte ondernemerspositie:

• Zorg dat jij en je opdrachtgever duidelijke afspraken maken.
• Laat de dagelijkse praktijk aansluiten op die afspraken.
• Bepaal waar mogelijk zelf je planning en werkwijze.
• Werk met een eigen tarief en zakelijke voorwaarden.
• Loop daadwerkelijk ondernemersrisico.
• Blijf zichtbaar op de markt voor nieuwe opdrachten.
• Voorkom dat je zonder duidelijke einddatum een werknemersrol vervult.

Een modelovereenkomst kan helpen om afspraken vast te leggen, maar geeft alleen zekerheid als jullie in de praktijk ook volgens die afspraken werken.

Hoe kom je aan meerdere opdrachtgevers?

Meer klanten verkleinen je financiële afhankelijkheid. Valt één opdracht weg, dan verdwijnt niet direct je volledige omzet.

Praktische manieren om je klantenkring te verbreden zijn:

• vraag tevreden klanten om een aanbeveling;
• onderhoud contact met oud-collega’s en eerdere opdrachtgevers;
• deel zichtbaar je expertise;
• kies een duidelijke doelgroep of specialisatie;
• werk samen met andere zelfstandigen;
• reserveer iedere week tijd voor acquisitie.

Lees ook onze praktische tips voor klanten werven als zzp’er.