Wanneer ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Je hebt een eigen bedrijf, staat misschien ingeschreven bij KVK en stuurt facturen naar klanten. Dan ben je ondernemer toch? Voor de inkomstenbelasting ligt dat net iets genuanceerder. De Belastingdienst kijkt niet alleen of je jezelf ondernemer noemt, maar vooral naar wat je doet, hoeveel risico je loopt en of of je echt winst kunt verwachten.

Het korte antwoord: je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting als je zelfstandig werkt, deelneemt aan het economisch verkeer, winst kunt verwachten en voldoende ondernemersrisico loopt. 

Dat maakt nogal uit. Want als de belastingdienst je als ondernemer ziet, geef je je inkomsten op als winst uit onderneming. In sommige gevallen kun je dan ook gebruikmaken van ondernemersaftrek, zoals de zelfstandigenaftrek. Ziet de Belastingdienst je niet als ondernemer? Dan geef je je inkomsten meestal op als resultaat uit overige werkzaamheden.

In dit artikel lees je waar de Belastingdienst op let, wat het verschil is met ondernemer zijn voor de btw en hoe je zelf kunt inschatten waar je staat.

Wat betekent ondernemer voor de inkomstenbelasting? 

Als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, ziet de Belastingdienst jouw activiteiten als een onderneming.nl. Je inkomsten vallen dan in box 1 als winst uit onderneming.

Dat is iets anders dan af en toe een klus doen naast je baan. Ook die inkomsten moet je meestal opgeven, maar ze vallen niet altijd onder winst uit onderneming. Soms gaat het om resultaat uit overige werkzaamheden.

Het verschil zit vooral in de manier waarop je werkt. Heb je meerdere klanten, maak je reclame, loop je risico en werk je voor eigen rekening? Dan lijkt je situatie meer op ondernemerschap.

Wanneer ben je ondernemer volgens de Belastingdienst?

De Belastingdienst kijkt naar je situatie als geheel. Er is dus geen simpele grens waarbij je automatisch ondernemer bent.

Wel zijn er duidelijke signalen die meewegen. De belangrijkste zijn: 

• je maakt of verwacht winst; 
• je werkt zelfstandig en voor eigen rekening; 
• je loopt ondernemersrisico; 
• je hebt meerdere opdrachtgevers; 
• je investeert tijd of geld in je bedrijf; 
• je treedt naar buiten als ondernemer, bijvoorbeeld met een website of eigen bedrijfsnaam. 

Hoe meer van deze punten bij jou passen, hoe groter de kans dat je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting.

Stel: je werkt als webdesigner voor verschillende klanten, hebt een eigen website, koopt software voor je bedrijf.

en werft actief nieuwe opdrachten. Dan is dat een ander verhaal dan wanneer je één keer per jaar een website maakt voor een kennis.

Ondernemersrisico: wat betekent dat precies?

Ondernemersrisico klinkt ingewikkeld, maar komt neer op een eenvoudige vraag: loop jij risico als het tegenzit? 

Dat kan op verschillende manieren. Misschien betaalt een klant te laat. Misschien investeer je in apparatuur voordat je zeker weet of je genoeg opdrachten krijgt. Of misschien ben jij aansprakelijk als je werk schade veroorzaakt.

Werk je vooral onder aansturing van één opdrachtgever, zonder veel vrijheid en zonder eigen risico? Dan lijkt je situatie minder op ondernemerschap. Dat hoeft niet meteen te betekenen dat je geen ondernemer bent, maar het maakt je positie wel minder sterk.

Ondernemer of resultaat uit overige werkzaamheden?

Veel starters zitten precies in dit tussengebied.

Je verdient wel geld, maar de Belastingdienst ziet je activiteiten nog niet altijd als onderneming. Bijvoorbeeld omdat je maar af en toe een opdracht doet, weinig risico loopt of nog geen structure winst verwacht.

In dat geval geef je je inkomsten meestal op als resultaat uit overige werkzaamheden. Je betaalt dan nog steeds belasting over je inkomsten, maar hebt meestal geen recht op ondernemersaftrek.

Kort gezegd: 

Twijfel je? Dan is het slim om de OndernemersCheck van de Belastingdienst te doen. 

Hoe zit het met het urencriterium?

Je hoeft niet automatisch 1.225 uur per jaar te werken om ondernemer voor de inkomstenbelasting te zijn. 

Dat urencriterium is vooral belangrijk voor bepaalde aftrekposten, zoals de zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Je kunt dus ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting, maar toch geen recht hebben op die aftrekposten omdat je weinig uren maakt. 

Voor veel ondernemers naast loondienst is dit belangrijk. Je kunt een echte onderneming hebben, maar het urencriterium niet halen.

Houd je uren daarom vanaf het begin goed bij. Niet alleen klanturen tellen mee, maar ook tijd voor je administratie, acquisitie, offertes, voorbereiding en reistijd voor je onderneming.

Ben je met één opdrachtgever ondernemer?

Dat kan, maar de Belastingdienst kijkt dan vaak kritischer. 

Eén opdrachtgever betekent niet automatisch dat je geen ondernemer bent. Maar het roept wel vragen op. Werk je echt zelfstandig? Kun je je werk zelf indelen? Loop je ondernemersrisico? En mag je ook voor andere klanten werken?

Hoe afhankelijker je bent van één opdrachtgever, hoe belangrijker die vragen worden. 

Heb je meerdere klanten en bepaal je zelf hoe je werkt? Dan sta je sterker. 

Verschil tussen ondernemer voor de btw en inkomstenbelasting

Dit zorgt vaak voor verwarring: je kunt ondernemer zijn voor de btw, maar niet voor de inkomstenbelasting. 

Voor de btw kijkt de Belastingdienst vooral of je zelfstandig werkzaamheden uitvoert en daar regelmatig inkomsten uit hebt. Voor de inkomstenbelasting wordt breder gekeken naar je onderneming, winstverwachting en ondernemersrisico.

Daardoor kun je dus btw-aangifte moeten doen, terwijl je inkomsten bij de inkomstenbelasting toch onder resultaat uit overige werkzaamheden vallen.

Je hebt dus eigenlijk twee beoordelingen: één voor de btw en één voor de inkomstenbelasting. 

Hoe weet je zeker of je ondernemer bent?

De snelste eerste stap is de OndernemersCheck van de Belastingdienst. Daarmee krijg je een goede indicatie of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. 

Blijf je twijfelen? Bijvoorbeeld omdat je naast loondienst start, maar één opdrachtgever hebt of nog weinig winst maakt? Dan kan een boekhouder, fiscalist of de Belastingdienst met je meekijken. 

Waarom dit belangrijk is voor je administratie

Of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting bepaalt hoe je aangiftes doet, welke posten je kunt aftrekken en of je mogelijk recht hebt op ondernemersaftrek.

Daarom helpt het om vanaf het begin overzicht te houden. Met een zakelijke rekening van Knab houd je zakelijke en privé-uitgaven gescheiden. Dat maakt het makkelijker om je inkomsten, kosten en belastingzaken goed bij te houden.

Koppel je je rekening aan het Knab Boekhoud­pakket, dan krijg je bovendien sneller inzicht in je cijfers. Handig als je wilt weten waar je staat als startende ondernemer.