Beginbalans opstellen: zo start je administratie goed

Een beginbalans laat zien wat je onderneming bezit en verschuldigd is aan het begin van een boekjaar. Start je net met ondernemen? Dan is dit het financiële vertrekpunt van je administratie.

Je noteert bijvoorbeeld geld op je zakelijke rekening, apparatuur, voorraad, leningen en geld dat je zelf in je bedrijf hebt gestoken.

In het kort

Op een beginbalans staan aan de ene kant je zakelijke bezittingen en aan de andere kant je eigen vermogen en schulden. Beide kanten moeten altijd gelijk zijn.

Start je een nieuw boekjaar? Dan is de beginbalans meestal gelijk aan de eindbalans van het vorige jaar. Start je een nieuwe onderneming? Dan stel je de balans samen op basis van alles wat je bij de start zakelijk inbrengt of verschuldigd bent.

Wat is een beginbalans?

Een beginbalans is een momentopname van de financiële positie van je onderneming op de eerste dag van een boekjaar.

De balans bestaat uit:

Activa: wat je onderneming bezit, zoals geld, voorraad, apparatuur en openstaande klantfacturen.

Passiva: hoe deze bezittingen zijn gefinancierd, via eigen vermogen of schulden.

De basisregel is:

activa = eigen vermogen + schulden

Lees meer over de volledige opbouw van een balans.

Wanneer maak je een beginbalans?

Je maakt een beginbalans als je een nieuwe onderneming start of aan een nieuw boekjaar begint.

Bij een lopende onderneming neem je de bedragen van de eindbalans van 31 december over als beginbalans op 1 januari. Bij een starter bepaal je welke zakelijke bezittingen, schulden en eigen inbreng op de startdatum aanwezig zijn.

Start je zonder bezittingen, schulden of geld in je onderneming? Dan kan je beginbalans aanvankelijk op nul staan.

Hoe stel je een beginbalans op?

1. Noteer je zakelijke bezittingen

Neem bijvoorbeeld je zakelijke banksaldo, kasgeld, voorraad en bedrijfsmiddelen op.

Breng je een laptop, gereedschap of ander privébezit in de onderneming? Neem dan de zakelijke waarde op het moment van inbreng op. Gebruik niet automatisch de oorspronkelijke aankoopprijs.

2. Noteer je zakelijke schulden

Denk aan een zakelijke lening, openstaande leveranciersfacturen of een bedrag dat je nog moet betalen voor een bedrijfsmiddel.

Een bedrag dat je vanuit privé aan de onderneming beschikbaar stelt, is bij een eenmanszaak meestal geen lening aan jezelf. Het verhoogt je eigen vermogen.

3. Bereken je eigen vermogen

Je eigen vermogen is het verschil tussen de bezittingen en schulden:

bezittingen − schulden = eigen vermogen

Het eigen vermogen laat zien welk deel van de onderneming op dat moment van jou is.

4. Controleer of de balans gelijk is

Tel de activa en passiva afzonderlijk op. Beide totalen moeten exact hetzelfde zijn.

Is dat niet zo? Controleer dan of je een bankrekening, schuld, bedrijfsmiddel of privé-inbreng bent vergeten.

Voorbeeld van een beginbalans

Stel dat je bij de start € 5.000 op je zakelijke rekening zet en een zakelijke laptop met een waarde van € 1.500 inbrengt. Je hebt daarnaast een zakelijke lening van € 2.000.

Je onderneming bezit dan € 6.500. Daarvan is € 2.000 gefinancierd met een lening. Het eigen vermogen bedraagt daardoor € 4.500.

De balans is:

Activa: € 6.500
Eigen vermogen en schulden: € 4.500 + € 2.000 = € 6.500

Is een beginbalans verplicht?

Ondernemers voor de inkomstenbelasting vullen in het zakelijke deel van hun aangifte een winst-en-verliesrekening en balans in. Daarvoor heb je de cijfers van je begin- en eindbalans nodig.

Je hoeft een afzonderlijk document met de naam ‘beginbalans’ meestal niet naar de Belastingdienst te sturen. Je administratie moet de bedragen wel kunnen onderbouwen.

Veelgemaakte fouten

Neem alleen zakelijke bezittingen en schulden op. Privéspaargeld dat niet in je onderneming zit, hoort niet op de balans.

Verwar kosten ook niet met bezittingen. Een zakelijk abonnement is meestal direct een kostenpost. Een laptop of machine die meerdere jaren meegaat, komt doorgaans als bedrijfsmiddel op de balans.

Let daarnaast op de btw. Kun je de btw op een bedrijfsmiddel terugvragen? Dan neem je het bedrijfsmiddel meestal exclusief btw op de balans.