Modelovereenkomst zzp: wat is het en wanneer gebruik je die?

Met een modelovereenkomst leggen een opdrachtgever en zzp’er afspraken vast over een opdracht buiten loondienst.

Zo’n overeenkomst kan helpen om duidelijk te maken hoe jullie samenwerken. De modelovereenkomst geeft alleen zekerheid wanneer de afspraken bij de opdracht passen én jullie in de praktijk volgens die afspraken werken.

In het kort

Een modelovereenkomst is niet verplicht. Opdrachtgever en opdrachtnemer moeten eerst samen beoordelen of de opdracht buiten loondienst kan worden uitgevoerd.

Bestaande, goedgekeurde modelovereenkomsten die op 6 september 2024 geldig waren, mogen nog tot en met 31 december 2029 worden gebruikt. De Belastingdienst beoordeelt geen nieuwe modellen meer.

Wat is een modelovereenkomst?

Een modelovereenkomst is een eerder door de Belastingdienst beoordeeld voorbeeldcontract voor een opdracht buiten loondienst.

Er bestaan algemene modelovereenkomsten en modellen voor specifieke branches en beroepsgroepen. In de toelichting staat voor welke situatie het document is bedoeld en aan welke voorwaarden je moet voldoen.

Een modelovereenkomst is geen algemene verklaring dat iemand ondernemer is. De beoordeling geldt alleen voor de specifieke arbeidsrelatie en de manier waarop de opdracht wordt uitgevoerd.

Is een modelovereenkomst verplicht?

Nee. Je mag ook een eigen overeenkomst van opdracht gebruiken.

Een modelovereenkomst kan nuttig zijn wanneer opdrachtgever en zzp’er twijfelen hoe ze afspraken over zelfstandigheid moeten formuleren. Het document is minder nuttig als de samenwerking in de praktijk duidelijk op loondienst lijkt.

Gebruik een modelovereenkomst dus niet als administratieve oplossing voor een opdracht die feitelijk niet zelfstandig wordt uitgevoerd.

Wanneer gebruik je een modelovereenkomst?

Gebruik een modelovereenkomst nadat jullie de arbeidsrelatie hebben beoordeeld en concluderen dat geen sprake is van loondienst.

Kies een model dat past bij het werk. Een overeenkomst voor vrije vervanging past bijvoorbeeld niet wanneer je de opdracht in werkelijkheid altijd persoonlijk moet uitvoeren.

Op de website van de Belastingdienst vind je algemene modelovereenkomsten en modellen per branche.

Wat staat er in een modelovereenkomst?

De overeenkomst beschrijft onder meer de opdracht, vergoeding, duur en manier van samenwerken.

De bepalingen die voor het oordeel over loondienst belangrijk zijn, zijn in de officiële modellen herkenbaar gemarkeerd. Pas je zulke bepalingen aan, dan kun je niet meer uitgaan van het eerdere oordeel van de Belastingdienst.

Naast de modelbepalingen heb je vaak aanvullende commerciële afspraken nodig over betaling, aansprakelijkheid, intellectueel eigendom, geheimhouding, privacy en beëindiging.

Mag je een modelovereenkomst aanpassen?

Je mag onderdelen aanpassen of aanvullen, zolang je de bepalingen waarop het fiscale oordeel is gebaseerd niet aantast.

Controleer daarom de toelichting bij het specifieke model. Voeg geen afspraken toe die de zelfstandigheid in de praktijk juist beperken.

Twijfel je of een wijziging juridisch of fiscaal gevolgen heeft? Laat het contract dan beoordelen door een specialist.

Geeft een modelovereenkomst zekerheid tegen schijnzelfstandigheid?

Niet automatisch. De feitelijke samenwerking blijft doorslaggevend.

Staat in het contract dat jij je werk zelfstandig organiseert, maar bepaalt de opdrachtgever dagelijks je werktijden, werkwijze en verlof? Dan biedt het document geen bescherming tegen een andere beoordeling.

Opdrachtgever en opdrachtnemer moeten daarom regelmatig controleren of de praktijk nog aansluit op het contract.

Lees ook de volledige uitleg over schijnzelfstandigheid en de beoordelingscriteria.

Hoe lang blijven modelovereenkomsten geldig?

Goedgekeurde modelovereenkomsten die op 6 september 2024 geldig waren, mogen tot en met 31 december 2029 worden gebruikt.

Die einddatum geldt ook als in een ouder document een andere geldigheidsdatum staat. Vanaf 1 januari 2030 kun je niet meer op de fiscale goedkeuring van deze modellen vertrouwen.

De Belastingdienst beoordeelt sinds 6 september 2024 geen nieuwe modelovereenkomsten meer.

Modelovereenkomst of overeenkomst van opdracht?

Een overeenkomst van opdracht is het volledige contract tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.

Een modelovereenkomst is een voorbeeld dat vooral is beoordeeld op bepalingen die relevant zijn voor de arbeidsrelatie. Het document bevat niet noodzakelijk alle afspraken die je commercieel of juridisch nodig hebt.

Je kunt een modelovereenkomst gebruiken als basis en aanvullende afspraken opnemen, zolang die niet in strijd zijn met de zelfstandige uitvoering.

Beoordeel iedere opdracht opnieuw

Je kunt bij de ene klant zelfstandig werken en bij een andere klant in loondienst. Een modelcontract dat bij opdracht A past, hoeft dus niet geschikt te zijn voor opdracht B.

Kijk steeds naar de duur, aansturing, inbedding, vervanging, ondernemersrisico en manier waarop je je op de markt gedraagt.

Gebruik bij twijfel de officiële informatie over het gezamenlijk beoordelen van een arbeidsrelatie.