Franchisenemer worden: zo onderzoek je een franchiseformule

Als franchisenemer start je een eigen onderneming onder de naam en formule van een bestaande organisatie. Je profiteert van een bekend concept, ondersteuning en gezamenlijke marketing.

Daar staat tegenover dat je vergoedingen betaalt en minder vrijheid hebt dan bij een volledig eigen concept. Onderzoek daarom niet alleen de omzetprognose, maar ook het contract, de kosten en ervaringen van bestaande franchisenemers.

In het kort

Een franchisenemer is zelfstandig ondernemer, maar werkt volgens afspraken met de franchisegever. Die afspraken kunnen gaan over assortiment, huisstijl, prijzen, locatie, inkoop en marketing.

De franchisegever moet vóór het contract uitgebreide informatie geven. Daarna geldt een wettelijke bedenktijd van vier weken waarin je in beginsel nog niet hoeft te tekenen, betalen of investeren.

Wat is een franchisenemer?

Een franchisenemer exploiteert een eigen vestiging of onderneming binnen een bestaande franchiseformule.

De franchisegever is eigenaar van de naam, formule en werkwijze. In ruil voor het gebruik daarvan betaal je meestal een entreevergoeding, periodieke franchisevergoeding en marketingbijdrage.

Je blijft zelf verantwoordelijk voor financiering, personeel, administratie, belasting en het bedrijfsresultaat.

Wat is het verschil tussen harde en zachte franchise?

Bij harde franchise liggen veel onderdelen centraal vast. Denk aan assortiment, inkoop, winkelinrichting, reclame en werkwijze.

Bij zachte franchise heb je meer vrijheid om zelf leveranciers, marketing, prijzen of processen te kiezen.

Geen van beide vormen is automatisch beter. Bepaal hoeveel ondernemersvrijheid je wilt en hoeveel waarde de centrale formule werkelijk toevoegt.

1. Onderzoek de franchiseformule

Bekijk hoe lang de formule bestaat, hoeveel vestigingen er zijn en hoeveel ondernemers in de afgelopen jaren zijn gestart of gestopt.

Praat met meerdere huidige en voormalige franchisenemers. Vraag niet alleen naar omzet, maar ook naar werkdruk, marges, ondersteuning, conflicten en ruimte voor eigen beslissingen.

Onderzoek daarnaast de reputatie bij klanten en de financiële gezondheid van de franchisegever.

2. Controleer de omzetprognose

Vraag waarop de verwachte omzet en winst zijn gebaseerd. Een landelijke gemiddelde omzet zegt weinig wanneer jouw locatie, huur en concurrentie anders zijn.

Vergelijk prognoses met bestaande vestigingen die qua gebied, doelgroep en omvang op jouw situatie lijken.

Laat de cijfers controleren door een onafhankelijke accountant of financieel adviseur. Maak daarnaast een eigen exploitatie- en liquiditeitsbegroting.

3. Breng alle franchisekosten in kaart

Je betaalt vaak meer dan alleen de entreevergoeding.

Controleer of vergoedingen vaste bedragen zijn of een percentage van je omzet. Bekijk ook wat je ervoor terugkrijgt.

4. Gebruik de wettelijke bedenktijd

De franchisegever moet vóór het sluiten van het contract onder meer de conceptovereenkomst, financiële informatie en uitleg over kosten en investeringen verstrekken.

Daarna geldt een standstillperiode van vier weken. Tijdens die periode mag de franchisegever in beginsel het contract niet sluiten, geen betaling of investering verlangen en de overeenkomst niet nadelig voor jou wijzigen.

Gebruik deze tijd voor juridisch en financieel advies. Teken niet eerder omdat een locatie of formule anders naar een andere kandidaat zou gaan.

5. Laat het franchisecontract controleren

In het contract staan onder meer de looptijd, vergoedingen, werkgebied, inkoopverplichtingen, ondersteuning en voorwaarden om te stoppen.

Let extra op omzetdoelen, exclusiviteit, online verkoop, prijsbeleid, verbouwingen, contractverlenging en overdracht van je onderneming.

Een concurrentiebeding na beëindiging mag volgens de franchiseregels maximaal één jaar duren en alleen gelden voor het gebied waarin je als franchisenemer actief was.

6. Ken je rechten onder de Franchisewet

De franchisegever heeft een zorgplicht en moet commerciële en technische ondersteuning bieden die bij de formule past.

Franchisegever en franchisenemers moeten minimaal één keer per jaar over de samenwerking overleggen.

Bij bepaalde wijzigingen die investeringen of omzetverlies veroorzaken, heeft de franchisegever vooraf instemming van franchisenemers nodig.

7. Kies een rechtsvorm

Je kunt een franchiseonderneming onder meer voeren als eenmanszaak, vof of bv.

De passende vorm hangt af van financiering, aansprakelijkheid, personeel, winst en eisen van de formule. De franchisegever kan een voorkeur hebben, maar beoordeel zelf welke rechtsvorm bij jouw risico past.

Kun je een franchise starten zonder eigen vermogen?

Dat is soms mogelijk, maar meestal lastig. Je hebt vaak geld nodig voor de entreevergoeding, inrichting, voorraad, werkkapitaal en financieringskosten.

Een financier verwacht doorgaans dat je zelf een deel van het risico draagt. Hoeveel eigen vermogen nodig is, verschilt sterk per formule.

Pas op met financieringsvoorstellen die alleen werken bij een zeer optimistische omzetgroei.

Kun je een franchise vanuit huis beginnen?

Ja, sommige dienstverlenende franchiseformules kunnen vanuit huis worden uitgevoerd.

Controleer wel het omgevingsplan, je huur- of hypotheekvoorwaarden en eventuele regels voor klanten, opslag of reclame aan huis.

Ook zonder winkelpand betaal je mogelijk franchise-, software- en marketingvergoedingen.