Een concurrentieanalyse maken in 6 stappen

Met een concurrentieanalyse onderzoek je welke bedrijven om dezelfde klanten concurreren. Je vergelijkt hun aanbod, prijs, positionering en sterke en zwakke punten.

Het doel is niet om andere bedrijven te kopiëren. Je gebruikt de analyse om te bepalen waar ruimte in de markt zit en waarom klanten voor jouw onderneming zouden kiezen.

In het kort

Begin met je doelgroep en het probleem dat je oplost. Zoek daarna je directe en indirecte concurrenten en vergelijk ze steeds op dezelfde kenmerken.

Vat de uitkomsten samen in een concurrentiematrix. Daarmee zie je sneller waar de markt al vol zit en op welke punten je je geloofwaardig kunt onderscheiden.

Wat is een concurrentieanalyse?

Een concurrentieanalyse is een gestructureerd onderzoek naar ondernemingen die een vergelijkbaar product aanbieden of hetzelfde klantprobleem oplossen. 

De analyse is onderdeel van je marktonderzoek en ondernemingsplan. Je brengt niet alleen in kaart wie je concurrenten zijn, maar vooral wat hun positie betekent voor jouw eigen keuzes.

Wat is het verschil tussen directe en indirecte concurrenten?

Directe concurrenten bieden een vergelijkbaar product aan dezelfde doelgroep. Een zelfstandig tekstschrijver concurreert bijvoorbeeld direct met andere tekstschrijvers die voor dezelfde bedrijven werken.

Indirecte concurrenten lossen hetzelfde probleem op een andere manier op. Die tekstschrijver concurreert bijvoorbeeld ook met AI-software, communicatiebureaus en klanten die het werk intern uitvoeren.

Kijk daarom verder dan bedrijven die precies hetzelfde doen als jij.

H2 Hoe maak je een concurrentieanalyse?

1. Bepaal je markt en doelgroep

Omschrijf eerst welk product je verkoopt, voor wie het bedoeld is en in welk gebied of marktsegment je actief bent.

Zonder die afbakening wordt de lijst met concurrenten te breed. Een lokale boekhouder voor zzp’ers concurreert met andere partijen dan een landelijk administratiekantoor voor grote bedrijven.

2. Zoek je belangrijkste concurrenten 

Gebruik zoekmachines, Google Maps, sociale media, brancheorganisaties en het Handelsregister.

Vraag ook potentiële klanten welke bedrijven of alternatieven zij al kennen. Daarmee ontdek je concurrenten die online minder zichtbaar zijn.

Kies vervolgens ongeveer vijf tot tien relevante partijen voor een diepere vergelijking.

3. Onderzoek hun aanbod

Bekijk welke producten of diensten ze aanbieden, voor welke klanten en tegen welke prijzen.

Let ook op service, snelheid, abonnementen, garanties, bereikbaarheid en de manier waarop het aanbod wordt uitgelegd.

Gebruik alleen openbare informatie. Doe je niet voor als klant om vertrouwelijke bedrijfsgegevens te verkrijgen.

4. Onderzoek hun zichtbaarheid en reputatie

Bekijk websites, zoekresultaten, reviews, advertenties en sociale kanalen.

Zoek niet alleen naar complimenten, maar vooral naar terugkerende frustraties van klanten. Daar kunnen kansen liggen voor een betere dienstverlening.

Controleer wel of reviews representatief en recent zijn.

5. Maak een concurrentiematrix

Vergelijk iedere concurrent op dezelfde punten.

Gebruik alleen kenmerken die voor je klant werkelijk belangrijk zijn. 

6. Trek conclusies voor je eigen bedrijf 

Bepaal waar je geloofwaardig beter of anders kunt zijn.

Dat kan prijs zijn, maar ook specialisatie, snelheid, service, gebruiksgemak, locatie of een andere manier van leveren. Kies liever één of twee sterke verschillen dan een lange lijst algemene beloften.

Wat is het vijfkrachtenmodel van Porter?

Het vijfkrachtenmodel onderzoekt niet alleen individuele concurrenten, maar de volledige structuur van een markt.

Je kijkt naar bestaande concurrentie, nieuwe toetreders, alternatieve oplossingen, macht van leveranciers en macht van klanten.

Voor een eenvoudige lokale onderneming is een praktische concurrentiematrix vaak voldoende. Het vijfkrachtenmodel is vooral nuttig bij een groter ondernemingsplan, nieuwe markt of investeringsbeslissing. 

Wat kun je leren van prijzen van concurrenten?

Concurrentieprijzen geven inzicht in de markt, maar bepalen niet automatisch jouw prijs.

Een concurrent kan andere kosten, kwaliteit, ervaring of schaalvoordelen hebben. Bereken daarom eerst je eigen kostprijs en gewenste inkomen en vergelijk die uitkomst daarna met de markt.

Werk je als zelfstandige professional? In het Knab Zzp Uurtarievenboekje vergelijk je per beroep tarieven, vraag, aanbod en financiële resultaten.

Hoe vaak actualiseer je de analyse?

Maak de analyse vóór de start en controleer hem daarna minimaal jaarlijks of bij een belangrijke verandering.

Nieuwe aanbieders, technologie, regelgeving of veranderende klantwensen kunnen je markt snel verschuiven. Pas je positionering alleen aan als de verandering relevant is voor je klanten en bedrijfsmodel.